Các đơn vị khoa học đã dành thời lượng mập để khẳng định ai là bạn khai sinh chữ quốc ngữ - chủ đề đã được những học giả, nhà nghiên cứu trong và ko kể nước bàn thảo, tranh cãi hơn 100 năm qua.




Bạn đang xem: Ai là người phát minh ra tiếng việt

*
Đền thánh Anrê Phú yên ổn tại dinh trấn Thanh Chiêm

Tại hội thảo Dinh trấn Thanh Chiêm và chữ quốc ngữ tổ chức tại Điện Bàn, Quảng phái nam ngày 24.8, các nhà khoa học đã đạt thời lượng to để khẳng định ai là người khai sinh chữ quốc ngữ - đề tài đã được các học giả, nhà phân tích trong và không tính nước bàn thảo, bàn cãi hơn 100 năm qua.

hội thảo chiến lược do cỗ KH-CN, bộ VH-TT-DL, Hội Khoa học lịch sử dân tộc VN, ủy ban nhân dân tỉnh Quảng phái mạnh tổ chức.

“Xét lại” Rhodes


Đề xuất Thanh Chiêm là “di tích đặc biệt”

Lần thứ hai tham gia hội thảo chiến lược về Thanh Chiêm, GS-TS Trương Quốc Bình (Ủy viên Hội đồng di sản văn hóa truyền thống quốc gia) đã đề xuất Bộ VH-TT-DL sớm xem xét đưa dinh trấn Thanh Chiêm (tại xã Điện Phương, TX.Điện Bàn) vào danh sách di tích lịch sử quốc gia. Dù là phế tích, nhưng lại theo ông, Thanh Chiêm thậm chí xứng đáng là di tích giang sơn đặc biệt, cần được xem là biểu tượng văn hóa của quy trình mở mang khu vực của dân tộc.

khởi đầu từ năm 1912, giáo sĩ fan Pháp Léopold Michel Cadière đã xác định trong cuộc hội thảo chiến lược về văn hóa VN trên Paris rằng công lao sáng tạo ra chữ quốc ngữ nằm trong về giáo sĩ bạn Pháp Alexandre de Rhodes (1591-1660). Chính luận điểm của một học tập giả bao gồm uy tín như Cadière đã được nhiều thế hệ học giả, nhà nghiên cứu về ngôn ngữ và văn hóa truyền thống VN mặc nhiên chấp nhận.

Đến năm 1950, GS Dương Quảng Hàm viết sách toàn quốc văn học sử yếu ớt cũng nhận xét Rhodes có công nhất, là người đầu tiên đem in hầu như cuốn sách bằng chữ quốc ngữ. Giai đoạn 1985 - 1991, những nhà nghiên cứu như GS-TS Lê Văn Hảo, Vũ Ngọc Phan, GS Nguyễn Văn Hoàn… cũng đánh giá và nhận định Rhodes là người trước tiên đã học hỏi nghiên cứu và phân tích các cung giọng trong tiếng Việt để hoàn thành xong sự phiên âm giờ Việt bằng chữ cái Latin, tất cả công đầu trong câu hỏi nghiên cứu, có vai trò quan trọng đặc biệt “mà ko ai có thể tranh chấp được”… Năm 1994, đề bài khoa học cấp nhà nước Chữ quốc ngữ cùng cuộc giải pháp mạng chữ viết vào đầu thế kỷ 20 do Hoàng Tiến công ty biên cũng tiếp tục nhận xét Rhodes “là đại diện thay mặt và giữ công đầu” trong việc khai sinh chữ quốc ngữ.

mặc dù nhiên, công trạng của Rhodes đã biết thành nhóm nghiên cứu độc lập Đinh Trọng Tuyên - Đinh Bá Truyền (Quảng Nam) khỏe khoắn lên giờ đòi “xét lại” trên hội thảo. Vào tham luận của mình, nhóm phân tích do ông Tuyên đại diện đã liệt kê nhiều ý kiến trái chiều đối với L.M.Cadière. Vậy thể, năm 1927, học mang Phạm Quỳnh nêu ý kiến “không phải một người nào làm ra một mình” so với chữ quốc ngữ. Năm 1955, học mang Georges Taboulet (Pháp) vào cuốn công huân của Pháp ngơi nghỉ Đông Dương mở rộng góc nhìn hơn lúc bàn về vấn đề phiên âm giờ Việt bằng văn bản Latin, cho rằng việc khai sinh chữ quốc ngữ là công phu tập thể, còn linh mục de Rhodes đã khối hệ thống hóa, chỉnh lý và phổ biến loại chữ này. Đáng chú ý, năm 1972, linh mục Joseph Đỗ Quang chính tỏ ra không tin luận điểm của Cadière khi cho rằng Rhodes chỉ là giữa những người tạo nên “nhưng coi ra phần nhiều lại đề cao vượt mức sự nghiệp của ông”.


*
Bản khiếp Lạy phụ vương năm 1632, do Pina và một thanh niên giáo dân người việt lần đầu dịch thanh lịch tiếng Việt

“Vai trò số 1” của linh mục Pina




Xem thêm: Bài 2 Trang 21 (Luyện Tập) Sgk Toán Lớp 5 Trang 21 Luyện Tập ) Sgk Toán 5


Nhóm phân tích Đinh Trọng Tuyên đã đưa ra đa số cứ liệu cho thấy linh mục fan Pháp Roland Jacques đã phát hiện tại 2 thành phầm chưa chào làng của linh mục người Bồ Đào Nha Francisco de Pina (1585 - 1625) bao gồm bức thư viết dở bởi Bồ ngữ sinh hoạt Ma Cao cùng tiểu luận Nhập môn giờ đồng hồ Đàng Ngoài bởi La ngữ tại tình nhân Đào Nha. Nhờ đó, năm 2002 Roland Jacques đã minh chứng Pina mới chính là người thứ nhất sáng tạo ra chữ quốc ngữ.

tại hội thảo, các nhà nghiên cứu cũng vẫn dẫn lời tựa do chính Alexandre de Rhodes viết khi xuất bản cuốn trường đoản cú điển Việt - nhân tình - La (năm 1651) công khai thừa dấn vai trò hàng đầu của linh mục Pina trong vấn đề Latin hóa giờ đồng hồ Việt. Pina mang lại Đàng trong năm 1617, kế tiếp học giờ đồng hồ Việt, biến chuyển giáo sĩ thứ nhất giảng đạo cho tín đồ phiên bản địa cơ mà không cần phiên dịch. Ông soạn tài liệu cách thức Latin hóa tiếng Việt và cuốn Ngữ pháp tiếng Việt; dạy tiếng Việt cho một số giáo sĩ khác, trong những số ấy có Rhodes (đến Thanh Chiêm năm 1624).

tại phiên kết luận hội thảo chiều qua, đơn vị sử học Dương trung hoa thống nhất với tương đối nhiều tham luận quán triệt Rhodes là “cha đẻ” của chữ quốc ngữ (như quan liêu điểm của tương đối nhiều học giả cao tay trước đây); đồng thời review linh mục de Pina đó là người trí tuệ sáng tạo chữ quốc ngữ, còn linh mục de Rhodes là người triển khai xong xuất sắc, và Thanh Chiêm là nơi thứ nhất xuất phạt chữ quốc ngữ. “Người Pháp bao gồm ý thiết bị khi nhấn mạnh vai trò của giáo sĩ Pháp Rhodes khi bọn họ vào Đông Dương và có cơ chế mới đối với văn hóa bạn dạng địa”, ông Quốc nói.

Một chi tiết thú vị được nhà phân tích Nguyễn Hồng Quý (TP.HCM) đề cập là, tuy người Pháp bổ ích dụng chữ quốc ngữ để củng cố chế độ bảo hộ sinh hoạt VN, nhưng sau cuối chữ quốc ngữ đã trở thành vũ khí khơi dậy tinh thần nước nhà dân tộc.

Vai trò của người việt nam và Nhật

tại hội thảo, bà Châu Yến Loan (tác trả cuốn Dinh trấn Thanh Chiêm - kinh đô thứ nhị xứ Đàng Trong, NXB Đà Nẵng - 2015) đã nói tới vai trò của người VN cộng tác với giáo sĩ Pina, kia là thanh niên giáo dân mang tên đạo là Phêrô với Pina lần thứ nhất dịch một số bản kinh sang tiếng Việt hồi năm 1618, mở màn công cuộc thu thanh tiếng Việt bởi mẫu tự Latin. ở kề bên đó, những tên tuổi học trả như Trương Vĩnh Ký, Nguyễn Văn Tố, Nguyễn Văn Vĩnh… cùng với nhiều người Quảng cũng đã đóng góp tích cực và lành mạnh trong việc phổ biến và lan tỏa chữ quốc ngữ vào vào đầu thế kỷ 20 thông qua phong trào Duy Tân và hoạt động vui chơi của các chí sĩ đương thời.

Nhà nghiên cứu Fukuda Yasuo (Trường đại học Hà Nội) thì nhìn nhận và đánh giá vai trò của tín đồ Nhật trong việc hỗ trợ cấu hình thiết lập hệ thống phiên âm giờ Việt bằng văn bản Latin tại xứ Quảng, trong các số ấy có Miguel Maki với Josef Tsuchimochi (đến Đàng Trong tiến độ 1615 - 1624).

trên hội thảo, linh mục Nguyễn trường Thăng (Quảng Nam) đã khuyến cáo tổ chức một ngày tôn vinh chữ quốc ngữ và thành lập một bảo tàng chữ quốc ngữ.