Soạn bài xích Đại cáo bình Ngô - Phần 2: Tác phẩm

Bố cục:

+ Đoạn 1 (từ đầu đến "Chứng cớ còn ghi"): khẳng định tư tưởng nhân nghĩa với chân lí chủ quyền dân tộc của Đại Việt (Nhân nghĩa gắn liền với yêu nước kháng xâm lược).

Bạn đang xem: Soạn văn 10 bài đại cáo bình ngô

+ Đoạn 2 (từ "Vừa rồi" đến "Ai bảo thần dân chịu được"): Lời tố cáo, lên án tội ác của giặc Minh.

+ Đoạn 3 (từ "Ta trên đây núi Lam đánh dấy nghĩa" cho "Cũng là chưa thấy xưa nay"): diễn biến của cuộc đấu từ lúc khởi đầu đến khi thắng lợi hoàn toàn. Đoạn này cũng nêu cao sức khỏe của tứ tưởng nhân ngãi và sức mạnh của lòng yêu nước kết tinh thành sức khỏe của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.

+ Đoạn 4 (đoạn còn lại): Lời tuyên bố chủ quyền và bài xích học lịch sử hào hùng được rút ra.

Hướng dẫn soạn bài

Câu 1 (trang 22 sgk Văn 10 Tập 2):

+ Đoạn 1 (từ đầu mang lại "Chứng cớ còn ghi"): khẳng định tư tưởng nhân nghĩa cùng chân lí độc lập dân tộc của Đại Việt (Nhân nghĩa nối liền với yêu nước phòng xâm lược).

+ Đoạn 2 (từ "Vừa rồi" mang đến "Ai bảo thần dân chịu được"): Lời tố cáo, lên án phạm tội của giặc Minh.

+ Đoạn 3 (từ "Ta phía trên núi Lam sơn dấy nghĩa" đến "Cũng là chưa thấy xưa nay"): cốt truyện của cuộc đấu từ lúc mở đầu đến khi chiến thắng hoàn toàn. Đoạn này cũng nêu cao sức mạnh của tứ tưởng nhân nghĩa và sức mạnh của lòng yêu thương nước kết tinh thành sức khỏe của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.

+ Đoạn 4 (đoạn còn lại): Lời tuyên bố tự do và bài học lịch sử dân tộc được rút ra.

⇒ từng đoạn diễn đạt một nội dung khác biệt nhưng đều triệu tập hướng vào công ty đề thông thường của bài bác cáo (nêu cao tứ tưởng nhân ngãi và bốn tưởng tự do dân tộc):

Đoạn 1 đặt ra tiền đề lý luận cho tư tưởng nhân nghĩa – nhân nghĩa gắn sát với ưu dân ái quốc (yêu nước yêu quý dân) và khẳng định độc lập dân tộc.

Đoạn 2 xác minh những hành vi hung ác của giặc Minh là làm cho trái với bốn tưởng nhân nghĩa, xâm phạm độc lập Đại Việt.

Đoạn 3 nêu cao sức mạnh của bốn tưởng nhân nghĩa với lòng yêu nước hoàn toàn có thể trừ gian diệt bạo, đảm bảo bờ cõi.

Đoạn 4 tổng kết, bằng chứng cho sự đúng đắn của bốn tưởng nhân nghĩa, tư tưởng hòa bình dân tộc.

Câu 2 (trang 22 sgk Văn 10 Tập 2):

a. Người sáng tác đã xác minh chân lí về tư tưởng nhân nghĩa thêm với ưu dân ái quốc và chân lí độc lập dân tộc.

b. Đoạn mở đầu có ý nghĩa như lời tuyên ngôn hòa bình vì: + người sáng tác không đầy đủ đưa ra phần đa chân lí làm cho tiền đề lý luận hơn nữa dùng thực tiễn lịch sử để xác minh tính khách hàng quan, chính xác của chân lí ấy (Như nước Đại Việt ta từ bỏ trước/ Vốn xưng nền văn hiến đang lâu; từ bỏ Triệu, Đinh, Lí, trần bao đời gây nền độc lập/ cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi mặt xưng đế một phương).

+ Qua đoạn mở đầu, người sáng tác khẳng định tự do bờ cõi trọn vẹn của nước Đại Việt trên các phương diện: văn hiến, phạm vi hoạt động lãnh thổ, phong tục tập quán, nền lịch sử dân tộc lâu đời.

c. Bí quyết viết của tác giả: sử dụng lời lẽ lập luận đầy tính thuyết phục, xác định nền tự chủ của Đại Việt vốn đã bao gồm từ lâu, mãi sau như một lẽ tự nhiên cần được tôn kính (từ trước, vốn xưng, sẽ lâu, đang chia, cũng khác). Người sáng tác sử dụng gần như câu văn biền ngẫu sóng song đặt gần như triều đại của việt nam ngang sản phẩm với các triều đại phương Bắc (Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần,…mỗi mặt xưng đế một phương); người sáng tác còn dùng rất nhiều dẫn chứng lịch sử từ đời trước để khẳng định tính đúng mực cho lý lẽ của mình (Lưu Cung, Triệu Tiết, cửa ngõ Hàm Tử, Toa Đô, Bạch Đằng, Ô Mã).

Câu 3 (trang 22 sgk Văn 10 Tập 2):

+ nguyễn trãi vạch trần âm mưu xâm lược nước ta dưới cái lốt "phù Trần diệt Hồ" của giặc Minh, chúng là phần đa kẻ "dối trời lừa dân".

+ tác giả còn cáo giác những hành vi tội ác của chúng: tàn gần kề dân đen hung tàn (nướng dân black trên ngọn lửa hung tàn/ vùi nhỏ đỏ xuống bên dưới hầm tai vạ), bóc lột sức người sức của (nặng thuế khóa, tín đồ bị ép xuống hải dương dòng sống lưng mò ngọc, kẻ bị đem vào núi đãi cát tìm vàng, vét sản vật, bắt chim trả, nhiễu nhân dân, bả hươu đen), tàn phá cuộc sống đời thường lao động, thiên nhiên đất nước ta (tàn sợ hãi cả giống côn trùng cây cỏ, góa bụa khốn cùng, nặng trĩu nề số đông nỗi phu phen, tan tác cả nghề canh cửi).

+ Âm mưu xâm lược nước ta là hiểm độc nhất, tội tình tàn sát dân ta là tàn nhẫn nhất.

a. Thẩm mỹ của đoạn cáo trạng:

+ thực hiện những câu văn giàu cảm xúc, nhiều hình tượng:

-Nướng dân black trên ngọn lửa hung tàn,

Vùi bé đỏ xuống hầm tai vạ.

-Thằng há miệng, đứa nhe răng, tiết mỡ bấy no nê không chán.

+ biến đổi giọng văn một biện pháp linh hoạt

+ thực hiện hình ảnh so sánh mắc giá, đối chiếu tội ác của giặc Minh với dòng vô hạn "trúc nam Sơn", "nước Đông Hải".

+ thực hiện phép liệt kê tố cáo cố kỉnh thể, chi tiết tội ác của giặc.

+ Lời văn đanh thép, thống thiết: lúc uất hận trào sôi, khi chiều chuộng tha thiết, lúc ý muốn hét thật to, thời điểm nghẹn ngào, ấm ức.

Câu 4 (trang 23 sgk Văn 10 Tập 2):

a.Giai đoạn đầu của cuộc khởi nghĩa Lam sơn được tái hiện:

+ Đầy rẫy những khó khăn: lực lượng khởi nghĩa thiếu bản lĩnh (Tuấn kiệt như sao buổi sớm/ bản lĩnh như lá mùa thu/ câu hỏi bôn tẩu thiếu hụt kẻ đỡ đần/ vị trí duy ác hiếm người bàn bạc; Trông người người càng vắng tanh bóng), thiếu lương thực (lương không còn mấy tuần), quân team còn mỏng mảnh (quân không một đội) trong khi "quân thù đương mạnh".

+ tuy nhiên người chỉ huy – người hero Lê Lợi lạ có ý chí quyết trung khu sắt đá, quyết ko nản lòng dù nặng nề khăn ck chất khó khăn khăn:

Ngẫm thù bự há nhóm trời chung,

Căm giặc nước thề không cùng sống.

Đau lòng nhức óc, chốc đà mười mấy năm trời;

Nếm mật nằm gai, há phải một nhì sớm tối.

Nỗi lòng mong phục hưng đất nước, giành lại độc lập luôn hay trực trong lòng người hero ngay cả trong giấc ngủ:

Những è cổ trọc trong cơn mộng mị,

Chỉ băn khoăn một nỗi đồ vật hồi.

+ sức mạnh đoàn kết và ý chí quyết tâm đó là vũ khí góp quân khởi nghĩa giành thành công trước quân địch hung bạo.

b.Bài cáo còn biểu đạt toàn cảnh tranh ảnh cuộ khởi nghĩa Lam đánh trong tiến độ phản công thắng lợi:

+ phần nhiều trận đánh: đầy đủ trận tiến quân ra Bắc: Trận Tây Kinh, Đông Đô, Ninh Kiều, tốt Động; Chiến dịch diệt đưa ra viện của địch: Trận bỏ ra Lăng, Mã Yên, Xương Giang. Mỗi cuộc chiến đều bỏ túi những chiến thắng khác nhau, dần dần dành lại địa bàn, khiến tướng giặc cùng kẻ phản bội bội phải bỏ mạng, quân giặc tổn thất ko đếm xuể.

+ người sáng tác đã sử dụng thủ pháp đối lập đặc sắc để tự khắc họa hai bức ảnh tương phản, một mặt là sự thắng lợi của quân khởi nghĩa với một bên là việc thất bại của kẻ thù:

- Khi miêu tả thế thắng lợi của ta đường nguyễn trãi sử dụng gần như động từ mạnh kèm theo với đông đảo hình ảnh giàu sức gợi như: sấm vang chớp giật, trúc chẻ tro bay, đá núi cũng mòn, nước sông bắt buộc cạn, sạch không kình ngạc, tung tác chim muông,… tác giả phóng chiếu dáng vẻ vẻ thành công của quân ta sánh ngang với vạn vật thiên nhiên kì vĩ khủng lao.

- Khi diễn tả sự thua kém của giặc tác giả sử dụng phép liệt kê với các hình hình ảnh cụ thể, chân thực (nghe hơi nhưng mà mất vía, nín thở ước thoát thân, bêu đầu, quăng quật mạng, thất thế, cụt đầu, tử vong, tự vẫn) cùng với thủ pháp thậm xưng nói quá, hình hình ảnh giàu mức độ gợi (máu tung thành sông, tanh trôi vạn dặm, thây chất đầy nội, nhơ bẩn để ngàn năm), bởi những biện pháp thẩm mỹ và nghệ thuật này sự khốn đốn, thảm sợ hãi của quân địch được phơi bày.

+ tính chất hùng tráng của đoạn văn được thể hiện rõ nét bằng cây viết pháp anh hùng ca, xuyên suốt từ ngôn ngữ cho tới hình ảnh, nhịp điệu:

- số đông hình ảnh phong phú, phong phú giàu mức độ gợi, đặc thù của trận đánh, hoạt động vui chơi của con fan được so sánh với sự rộng lớn lớn, kì vĩ của thiên nhiên.

- Về phương diện ngôn ngữ, những động trường đoản cú mạnh links với nhau chế tạo thành những vận động dồn dập, dữ dội như bước hành quân của đoàn quân khởi nghĩa. Những tính từ giàu sức biểu cảm tự khắc họa hai bức tranh đối lập giữa quân ta cùng kẻ thù, biểu lộ khí nạm và đà thắng lợi của ta cùng sự thua thảm của quân thù.

- giai điệu của đoạn văn dồn dập, sảng khoái, bay bổng; âm thanh giòn giã, hào hùng.

Câu 5 (trang 23 sgk Văn 10 Tập 2):

+ Giọng văn mang lại đây đưa sang một âm vực khác, từ bỏ hùng hồn, hào sảng chuyển sang trầm lắng, suy tứ nhưng vẫn chan chứa niềm tự hào. Sự khác nhau này bắt nguồn từ mạch ngôn từ của bài cáo, sắp tới tác giả tổng kết và suy ngẫm về thắng lợi của trận chiến tranh thiết yếu nghĩa.

+ vào lời tuyên tía nền độc lập, tác giả đã rút ra bài học lịch sử:

- Quy cách thức bĩ, thái (khốn cùng, thông suốt) của trời đất, quy công cụ suy vong thịnh tất yếu hèn của từng quốc gia. Vì thế sự vững chắc khi sẽ được chế tạo trên cơ sở phục hưng dân tộc, thì viễn cảnh của đất nước chắc chắn rằng sẽ thật tươi sáng, huy hoàng.

- Sự phối kết hợp giữa sức mạnh truyền thống cuội nguồn và sức mạnh thời đại: gồm hiện thực từ bây giờ và tương lai sau này cũng là vị "nhờ trời khu đất tổ tông khôn thiêng ngầm góp đỡ", nhờ tất cả chiến công trong vượt khứ: "Một cỗ nhung y chiến thắng, bắt buộc công oanh liệt ngàn năm".

- Những bài xích học lịch sử dân tộc này còn thiết thực, có mức giá trị cho tới tận lúc này trong cuộc sống đời thường của chúng ta: có thành công xuất sắc thì cũng trở thành có thất bại, đó là quy phương tiện tất yếu, chúng ta phải biết chấp nhận, kiên trì, quyết trung khu vượt qua thất bại để sở hữu được thành công bền vững bằng chính năng lực của mình; phải ghi nhận tôn trọng, học hỏi và giao lưu những fan đi trước, ghi lưu giữ những tay nghề có trong vượt khứ.

Câu 6 (trang 23 sgk Văn 10 Tập 2):

a. Đại cáo bình Ngô mang ý nghĩa sâu sắc tuyên ngôn về quyền sống của con người, biểu hiện ở việc tác giả nêu lên tư tưởng nhân nghĩa: nhân nghĩa là sở hữu lại cuộc sống ấm no đến nhân dân (yên dân), tác giả còn lên án gay gắt những hành vi chà đấm đá cuộc sống, hình hài của bé người.

b. Sự hài hòa giữa yếu hèn tố bao gồm luận cùng yếu tố văn chương sinh sống Đại cáo bình Ngô:

+ yếu đuối tố chủ yếu luận:

- Kết cấu: bài xích cáo bao gồm kết cấu chặt chẽ, tất cả 4 phần mỗi phần mang trong mình 1 nội dung ví dụ làm riêng biệt tư tưởng trung tâm.

- Lập luận: người sáng tác sử dụng phần đa lập luận nhan sắc bén, thuyết phục, có minh chứng cụ thể, rõ ràng, ko thể bác bỏ bỏ.

- từ ngữ: mỗi lần chuyển trường đoản cú lập luận này quý phái lập luận khác đều phải có lời mở đầu, đưa đoạn, biểu hiện rõ ý mà tác giả sắp nói tới, kết nối các ý cùng nhau một giải pháp khăng khít (từng nghe, vừa rồi, ta đây, lại ngặt vì, rứa mà, trọn hay, vì chưng thế).

+ yếu tố văn chương:

- từ ngữ: giàu tính hình tượng, gợi hình, gợi cảm, gợi âm thanh, có sắc thái biểu cảm cao (sử dụng các tính từ, đụng từ mạnh).

- Hình tượng: biểu tượng người anh hùng được chế tạo với vẻ đẹp mắt sánh ngang thuộc đất trời, mang xúc cảm ngợi ca của tác giả, hình mẫu này được mô tả trong sự trái chiều với hình hình ảnh thất bại ê chề của kẻ thù.

- thẩm mỹ và nghệ thuật sử dụng câu văn: câu văn dài ngắn linh hoạt xen kẽ nhau, thực hiện kiểu câu biền ngẫu sóng đôi.

- Nhịp điệu: linh hoạt, uyển chuyển.

Luyện tập:

Câu 1: Lập sơ thiết bị kết cấu của Đại cáo bình Ngô với phân tích công dụng của thẩm mỹ và nghệ thuật kết cấu đó.

*

Nhận xét - Ý nghĩa

1. Nội dung: học viên nắm được phần lớn nội dung tứ tưởng dân tộc, nhân bản sâu sắc, có tầm thời đại của tác giả.

Xem thêm: Ví Dụ Về Chức Năng Của Thị Trường, Lấy Ví Dụ Về Các Chức Năng Của Thị Trường

2. Nghệ thuật: học sinh phân tích được nghệ thuật chính luận với phần nhiều lập luận, qui định tài tình, tinh tế của bài cáo, xứng danh là tuyên ngôn độc lập, là "áng thiên cổ hùng văn" của dân tộc.